20.) ให้เป็นผู้หนักแน่น

ในชีวิตประจำวัน การเป็นผู้หนักแน่นไม่ใช่เพียงการยืนหยัดในความเชื่อหรือจุดยืนเท่านั้น แต่ยังหมายถึงการมีจิตใจที่สงบและมั่นคงต่อสิ่งเร้ารอบตัวอย่างไม่หวั่นไหวตามคำสอนในพุทธวจน บทนี้ชี้ให้เห็นถึงการอบรมจิตให้เสมอเหมือนดิน น้ำ ลม ไฟ ที่แม้จะมีสิ่งสกปรกต่างๆ อย่างน้ำลาย หนอง โลหิต หรือความร้อนแรงของไฟ แต่ก็ยังคงรักษาคุณสมบัติของตนไว้โดยไม่ถูกรบกวนเหมือนจิตใจที่หนักแน่นไม่ได้หวั่นไหวด้วยสิ่งกระทบใจ การนำแนวคิดนี้มาปรับใช้ในชีวิตจริงนั้น สามารถเริ่มต้นจากการฝึกสติและสมาธิในกิจวัตรประจำวัน เช่น การนั่งสมาธิเพื่อฝึกตั้งจิตไม่ให้ไหวหวั่นกับความคิดหรือความรู้สึกที่ผ่านเข้ามา เปรียบเสมือนการอบรมดินหรือลมให้เสมอนิ่ง แม้ว่าจะมีสิ่งสกปรกหรือความรุนแรงมากระทบก็ไม่หวั่นไหว ตัวอย่างเช่น ในช่วงเวลาที่เจอเรื่องเครียดหรือถูกวิจารณ์ การปล่อยวางและเป็นกลางต่อความรู้สึกในขณะนั้นจะช่วยให้จิตใจไม่ปั่นป่วนหรือกลุ้มรุมเหมือนดินที่รับสิ่งสกปรกแต่ไม่โกรธเกลียด นอกจากนี้ การฝึกใจเหมือนน้ำที่รับทุกสิ่งแต่ยังสงบ หรือไฟที่ร้อนแรงแต่ไม่รู้สึกรังเกียจต่อสิ่งที่เผาไหม้ ก็เป็นแนวทางที่ดีในการสร้างความหนักแน่นทางใจ จากประสบการณ์ส่วนตัว การฝึกจิตโดยนำหลักนี้มาใช้ทำให้เราสามารถรับมือกับความไม่แน่นอนและความยุ่งเหยิงในชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นความลำบากหรือความสำเร็จ ก็สามารถผ่านไปได้อย่างมีสติและมีความสงบในใจ สรุปได้ว่าการเป็นผู้หนักแน่นไม่ได้หมายถึงการไม่รู้สึกใดๆ แต่หมายถึงการอบรมจิตให้ตั้งอยู่ในความสงบโดยไม่ถูกรบกวนจากความดีหรือร้ายที่เกิดขึ้น ซึ่งถ้ามีการฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอ ก็จะช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้นตามคำสอนของพระพุทธเจ้าในพุทธวจนนี้