ขาโก่งอายุ8 ปี แก้ไขอย่างไร?
Blount disease คือ ภาวะที่ “กระดูกหน้าแข้ง (tibia) ด้านในบริเวณใกล้เข่า” โตช้าหรือยุบตัว ทำให้แนวขาเอียงเข้าด้านในจนเกิดขาโก่งที่ “ไม่ใช่ขาโก่งตามวัย” ค่ะ จุดที่ต่างจากขาโก่งปกติของเด็กเล็กคือ Blount มักโก่งชัดขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะช่วงอายุหลัง 2–3 ปี และมักเด่นที่ท่อนล่างใกล้เข่า สัญญาณที่คนไข้/ผู้ปกครองมักเล่าให้ฟังเมื่อสงสัย Blount disease - ขาโก่งข้างเดียวหรือสองข้าง แต่ความโก่ง “ไม่เท่ากัน” - เดินแล้วเข่าชิด แต่หน้าแข้งบิดเข้าด้านใน ดูเหมือนขาเป็นรูปตัว C - เจ็บเข่า/ล้าขาเวลาเดินนาน ๆ (บางราย) - น้ำหนักตัวเยอะ/อ้วน เป็นปัจจัยเสี่ยงที่เจอบ่อย ทำไมพออายุ 8 ปีถึงต้องจริงจังมากขึ้น? โดยทั่วไป “ขาโก่งตามวัย” จะค่อย ๆ ดีขึ้นเองในช่วงเด็กเล็ก แต่ถ้าอายุประมาณ 8 ปีแล้วยังโก่งชัด โอกาสเป็นภาวะโครงสร้าง เช่น Blount disease จะมากขึ้น และการรักษาแบบไม่ผ่าตัดมักได้ผลจำกัดกว่าในเด็กที่อายุน้อยค่ะ เพราะกระดูกเริ่มโตไปในทิศทางที่ผิดรูปมาระยะหนึ่งแล้ว การวินิจฉัยทำอย่างไร (แบบที่แพทย์มักทำในคลินิก) - ตรวจการยืน/เดิน ดูแนวเข่า-ข้อเท้า และการบิดของหน้าแข้ง - วัดองศาแนวขา และประเมินความยาวขาสองข้าง - เอกซเรย์ขาทั้งสองข้างตอนยืนลงน้ำหนัก เพื่อดูลักษณะกระดูกบริเวณเข่าและแนวแกนขา ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการแยก “ขาโก่งธรรมดา” กับ Blount แนวทางรักษาโดยรวม - ถ้าเป็นช่วงอายุเล็กมากและความผิดรูปยังไม่มาก บางรายอาจเริ่มจากการติดตามใกล้ชิด/ปรับพฤติกรรมและน้ำหนัก (ถ้าน้ำหนักเกิน) - สำหรับเด็กโต (เช่น อายุราว 8 ปี) ที่โก่งชัดหรือเอกซเรย์เข้าได้กับ Blount มักต้องคุยเรื่อง “การผ่าตัดแก้แนวกระดูกให้ตรง” ซึ่งอาจเป็นการผ่าตัดจัดกระดูก (osteotomy) หรือการผ่าตัดควบคุมการเจริญของกระดูกบางส่วน (guided growth) ขึ้นกับความรุนแรง อายุ และแผ่นเจริญกระดูกยังเปิดอยู่แค่ไหน สิ่งที่ผู้ปกครองทำได้ระหว่างรอพบแพทย์ - จดประวัติ: เริ่มโก่งตั้งแต่อายุเท่าไร โก่งมากขึ้นไหม เจ็บเข่าหรือไม่ - ถ่ายรูปท่ายืนตรงด้านหน้า/ด้านข้างเป็นระยะ เพื่อเทียบการเปลี่ยนแปลง - ถ้าน้ำหนักเกิน ค่อย ๆ ปรับอาหารและกิจกรรมให้เหมาะวัย เพราะน้ำหนักมีผลต่อแรงกดที่เข่าและความคืบของโรค ถ้าคุณค้นหา “blount disease คือ” เพราะลูกอายุ 8 ปีขาโก่ง แนะนำให้พบออร์โธปิดิกส์เด็กเพื่อตรวจและเอกซเรย์แบบลงน้ำหนัก จะช่วยตอบได้ชัดว่าเป็น Blount หรือไม่ และถ้าต้องแก้ไขด้วยการผ่าตัดกระดูกให้ตรง ควรวางแผนแบบไหนให้เหมาะกับช่วงอายุนี้ค่ะ
