อาการเตือนก่อนStroke

BEFAST stroke คือ “ชุดคำย่อ” ที่ช่วยให้เราจำอาการเตือนโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) ได้เร็ว และตัดสินใจพาคนไข้ไปโรงพยาบาลให้ทันเวลา เพราะสโตรกยิ่งรักษาเร็ว โอกาสพิการน้อยลงและลดความเสียหายของสมองได้มากขึ้น BEFAST ย่อมาจาก 5 จุดสังเกตหลัก ๆ 1) B = Balance (การทรงตัว) ถ้าอยู่ ๆ เวียนศีรษะ เดินเซ ทรงตัวไม่ดี เหมือนจะล้ม ทั้งที่ไม่ได้เมาหรือพักผ่อนไม่พอ ให้สงสัยไว้ก่อน โดยเฉพาะถ้าเกิดแบบฉับพลัน 2) E = Eyes (การมองเห็น) อยู่ ๆ เห็นภาพมัว เบลอ เห็นซ้อน หรือมองไม่เห็นข้างใดข้างหนึ่งแบบทันที หลายคนคิดว่าแค่สายตาล้า แต่ถ้าเกิดกะทันหันและไม่ดีขึ้นเร็ว ๆ นี่เป็นสัญญาณสำคัญมาก 3) F = Face (ใบหน้า) ลองให้ยิ้ม/โชว์ฟัน แล้วดูว่า “ปากเบี้ยว” หรือมุมปากตกข้างหนึ่งไหม บางครั้งจะรู้สึกหน้าชา ๆ ร่วมด้วย 4) A = Arm (แขน/ขาอ่อนแรง) ให้ยกแขนสองข้างค้างไว้ 10 วินาที ถ้าข้างหนึ่งตก ยกไม่ขึ้น ชาหรืออ่อนแรง รวมถึงขาอ่อนแรง เดินลาก ให้รีบคิดถึงสโตรก 5) S = Speech (การพูด) พูดไม่ชัด พูดติดขัด นึกคำไม่ออก ฟังไม่เข้าใจ หรือ “ไม่เข้าใจสิ่งที่คนอื่นพูด” แบบเฉียบพลัน ให้ถือว่าเสี่ยงสูง T = Time (เวลา) คือหัวใจ ถ้ามี “ข้อใดข้อหนึ่ง” ใน BEFAST เกิดขึ้นแบบฉับพลัน อย่ารอดูอาการ ให้รีบไปโรงพยาบาลทันที หรือโทร 1669 เพื่อให้ทีมฉุกเฉินช่วยประเมินและพาไปศูนย์ที่รักษาสโตรกได้เร็วที่สุด ทริคที่เราใช้เวลาเจอสถานการณ์จริง - ถามเวลาเริ่มอาการ (เริ่มเมื่อไหร่/ครั้งสุดท้ายที่ปกติ) แล้วจดไว้ เพราะหมอต้องใช้ข้อมูลนี้ในการตัดสินใจรักษา - อย่าให้ผู้ป่วยขับรถเอง และอย่ารอให้หายเอง - ถ้ามีอาการร่วม เช่น ปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน อาเจียน ซึมลง ยิ่งต้องรีบ สรุปสั้น ๆ: ถ้า Balance เสีย, Eyes มัว/มองไม่เห็น, Face เบี้ยว, Arm อ่อนแรง, Speech พูดไม่ชัด—ให้ “รีบ” เพราะเวลาเท่ากับสมอง (Time is brain) โทร 1669 ได้ทันที