ทฤษฎีบุคลิกภาพ Big Five (คะแนนสูง-ต่ำไม่ใช่การบอกว
เช็กสเตตัสตัวละครของคุณด้วยทฤษฎี Big Five (OCEAN) สไลเดอร์ 5 แถบที่อธิบายว่าทำไมเราถึงเป็นเรา!
"ทำไมเพื่อนคนนี้เป๊ะจังวะ ส่วนเราชิลเกินไปไหมเนี่ย?"
"ทำไมเราอินกับหนังเรื่องนี้จนร้องไห้หนักมาก แต่แฟนนั่งดูหน้านิ่งเฉย?"
เคยสงสัยไหมคะว่าทำไมคนเราถึงตอบสนองต่อเรื่องเดียวกันต่างกันลิบลับ? แอดมิ นอยากบอกว่า คุณไม่ได้แปลก และเพื่อนก็ไม่ได้ผิดค่ะ!
ในโลกของจิตวิทยา มีทฤษฎีบุคลิกภาพที่ทรงอิทธิพลและแม่นยำที่สุดทฤษฎีหนึ่งชื่อว่า "Big Five Personality Traits" หรือที่จำง่ายๆ ว่า O-C-E-A-N ค่ะ
ลองจินตนาการว่าตัวเราคือ "แผงปรับแต่งเสียง" (Equalizer)
เราทุกคนมีปุ่มทั้ง 5 ปุ่มนี้เหมือนกันเป๊ะเลยค่ะ แต่สิ่งต่างออกไปคือ เรา "เลื่อนสไลเดอร์" แต่ละปุ่มไว้สูงต่ำไม่เท่ากัน ทำให้ตัวตนของเราเป็น "บทเพลง" ที่มีจังหวะไม่ซ้ำใคร มาดูกันค่ะว่า 5 แถบนั้นมีอะไรบ้าง:
1. O - Openness (ความเปิดรับประสบการณ์):
ใครเลื่อนปุ่มนี้ไว้สูง จะเป็นสายลุย ชอบลองของใหม่ จินตนาการล้ำเลิศ ส่วนใครเลื่อนไว้ต่ำ จะเป็นสายมั่นคง ชอบทำอะไรที่เป็นรูทีนและพึ่งพาได้เส มอ
2. C - Conscientiousness (ความรอบคอบ):
ปุ่มสูงปรี๊ดคือมนุษย์แพลนเนอร์ มีวินัย เป๊ะทุกตารางนิ้ว ส่วนปุ่มต่ำลงมาคือสายยืดหยุ่น ปรับตัวตามสถานการณ์เก่ง ไม่ยึดติดตีกรอบให้ตัวเองเหนื่อย
3. E - Extraversion (การเปิดตัว):
ปุ่มสูงคือสายปาร์ตี้ ชาร์จพลังจากการเจอผู้คนพูดคุย (Extrovert) ส่วนปุ่มต่ำคือสายรักสงบ ขอชาร์จแบตเงียบๆ อยู่กับตัวเองหรือสัตว์เลี้ยง (Introvert)
4. A - Agreeableness (ความประนีประนอม):
ปุ่มสูงคือคนใจดี ขี้เกรงใจ แคร์ความรู้สึกคนรอบข้างสุดๆ ส่วนปุ่มต่ำคือสายลอจิก (Logic) พูดตรงไปตรงมา กล้าขัดแย้งเพื่อความถูกต้อง เป็นนักวิจารณ์ชั้นยอด
5. N - Neuroticism (ความอ่อนไหวทางอารมณ์):
ปุ่มสูงคือ "เรดาร์" เซนซิทีฟง่าย กังวลเก่ง แต่ข้อดีคือเห็นอกเห็นใจผู้อื ่นสูงและระวังภัยได้ดี ส่วนปุ่มต่ำคือ "หินผา" นิ่งสงบ สุขุม จัดการความเครียดเก่งมาก
(เลื่อนดูภาพประกอบ เพื่อเช็กสเตตัสแต่ละด้านของตัวเองกันได้เลยนะคะ 🎨)
💡 ข้อความส่งท้ายเพื่อการเติบโต:
ในโลกนี้ไม่มีการปรับ Equalizer แบบไหนที่ "ดีที่สุด" หรือ "แย่ที่สุด" ค่ะ การมีคะแนน C (ความเจ้าระเบียบ) ต่ำ ไม่ได้แปลว่าคุณเป็นคนห่วย แต่คุณอาจจะเป็นคนที่ยืดหยุ่นที่สุดในทีมออฟฟิศ! ทฤษฎีนี้ไม่ได้มีไว้เพื่อ "แปะป้าย" ตัดสินใคร แต่มีไว้เพื่อให้เรา "เข้าใจจุดแข็ง และรู้เท่าทันจุดอ่อน" ของตัวเองและคนรอบข้างค่ะ
ลองคอมเมนต์บอกแอดมินหน่อยสิคะ ว่าคุณคิดว่าตัวเองน่าจะมีปุ่มไหนที่เลื่อนไว้ "สูงสุด" บ้าง?
(📌 Disclaimer: เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นความรู้ทางจิตวิทยาในการทำความเข้าใจตนเองและผู้อื่นเบื้องต้น ไม่สามารถใช้แทนแบบทดสอบบุคลิกภาพฉบับมาตรฐานทางคลินิกได้ หากท่านต้องการประเมินบุคลิกภาพอย่างละเอียดเพื่อการบำบัดหรือการทำงาน แนะนำให้ปรึกษานักจิตวิทยาเพื่อทำการทดสอบด้วยเครื่องมือมาตรฐานนะคะ)
#โลกจิตฯวิทยา #นักจิตวิทยา #การ์ตูนจิตวิทยา #BigFivePersonality #OCEAN
เมื่อได้รู้จักกับทฤษฎีบุคลิกภาพ Big Five หรือ OCEAN อย่างละเอียดแล้ว ผมอยากแชร์ประสบการณ์ส่วนตัวเกี่ยวกับการใช้ทฤษฎีนี้ในชีวิตประจำวันค่ะ ก่อนหน้านี้ ผมมักจะสงสัยว่าทำไมบางคนที่ผมรู้จักถึงมีวิธีรับมือกับสถานการณ์ต่าง ๆ และความรู้สึกแตกต่างกันมาก เช่น เพื่อนคนหนึ่งที่ชอบเข้าสังคมและสนุกกับการเจอคนใหม่ ในขณะที่ผมชอบอยู่คนเดียวและเติมพลังด้วยความสงบ การเข้าใจว่าเราทั้งคู่มีสไลเดอร์ E (Extraversion) ที่อยู่ในระดับสูงและต่ำแตกต่างกันมาก ช่วยให้ผมเข้าใจว่าไม่มีใครผิดหรือถูก แต่เป็นเรื่องของความแตกต่างทางบุคลิกภาพ นอกจากนี้ การรู้ว่าผมมีสไลเดอร์ C (Conscientiousness) ที่ไม่สูงมาก ทำให้ผมยอมรับตัวเองได้ว่าบางครั้งไม่ได้ต้องเป็นคนมีวินัยเป๊ะ ๆ แต่สามารถปรับตัวและยืดหยุ่นในหลายสถานการณ์ได้ ซึ่งช่วยลดความเครียดและความรู้สึกกดดันไปได้มาก การใช้ทฤษฎีนี้กับคนรอบข้างก็ช่วยให้ผมเห็นมุมมองที่หลากหลายขึ้น เวลามีข้อขัดแย้งหรือความไม่เข้าใจกัน ผมจะพยายามมองว่าคนอื่นอาจมีสไลเดอร์ A (Agreeableness) หรือตำแหน่งอื่นที่แตกต่างกับผม ทำให้การพูดคุยและแก้ไขปัญหาเป็นไปได้อย่างราบรื่นและเข้าใจกันมากขึ้น สุดท้ายนี้ ผมเชื่อว่าการเข้าใจทฤษฎีบุคลิกภาพ Big Five ไม่ได้เป็นการตัดสินว่าบุคลิกไหนดีหรือไม่ดี แต่เป็นเครื่องมือที่ยอดเยี่ยมในการเข้าใจตัวเองและคนอื่น เพื่อพัฒนาความสัมพันธ์และการเติบโตส่วนตัวได้ดียิ่งขึ้นค่ะ ถ้าคุณลองคิดดูนะคะ ว่าปุ่มไหนใน OCEAN ที่คุณคิดว่าเลื่อนสูงสุด อาจช่วยให้คุณเข้าใจตัวเองและก้าวผ่านอุปสรรคในชีวิตได้มากขึ้นก็เป็นได้!
