5เครื่องดื่ม ที่ผู้ป่วยเบาหวาน ควรหลีกเลี่ยง #ลดน้ําตาลในเลือด

ใครเป็นเบาหวานแล้ว “คันเท้า” บ่อยๆ อย่าเพิ่งคิดว่าเป็นเรื่องเล็กนะคะ เพราะอาการคันอาจเป็นได้ตั้งแต่ผิวแห้งธรรมดา ไปจนถึงสัญญาณที่เกี่ยวกับเส้นประสาทและการไหลเวียนเลือดที่เริ่มมีปัญหา ฉันขอสรุปแบบเข้าใจง่ายจากที่เคยไล่เช็กอาการตัวเองและอ่านคำแนะนำทางสุขภาพมาให้ค่ะ สาเหตุที่พบบ่อยของอาการคันเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน 1) ผิวแห้ง (xerosis) น้ำตาลในเลือดสูงทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำง่าย ผิวบริเวณหน้าแข้ง-หลังเท้ามักแห้ง ลอก คัน โดยเฉพาะหลังอาบน้ำหรืออยู่ห้องแอร์ 2) เชื้อราที่เท้า (ฮ่องกงฟุต) มักคันมากตามง่ามนิ้วเท้า ฝ่าเท้าลอก มีกลิ่นอับ หรือมีตุ่มน้ำใสเล็กๆ ถ้าใส่รองเท้าหุ้มส้นนานๆ หรือเท้าอับ จะเป็นง่าย 3) ปลายประสาทเสื่อมจากเบาหวาน (diabetic neuropathy) บางคนไม่ได้ “คันเพราะผิว” แต่คันแบบแปล๊บๆ ยิบๆ เหมือนมีอะไต่ แม้ไม่มีผื่น ชา/เจ็บแสบ/ร้อนวูบวาบร่วมด้วย โดยเฉพาะตอนกลางคืน 4) การไหลเวียนเลือดไม่ดี ผิวเท้าอาจเย็น ซีด หรือคล้ำ เจ็บน่องเวลาเดินไกลๆ และผิวแห้งคันร่วมได้ 5) แพ้สารระคายเคือง เช่น สบู่แรงๆ น้ำหอม โลชั่นที่มีแอลกอฮอล์ หรือผงซักฟอกตกค้างในถุงเท้า เช็กอาการเองแบบเร็วๆ - คันพร้อมผิวแตก ลอก ขุยขาว: นึกถึงผิวแห้ง/เชื้อรา - คันตรงซอกนิ้ว + ลอกเป็นวง/กลิ่นอับ: เชื้อรามีโอกาสสูง - คันยิบๆ ไม่มีผื่น แต่มีชา/แสบ/เหมือนไฟช็อต: เสี่ยงปลายประสาทเสื่อม - มีแผลเล็กๆ แต่ไม่ค่อยเจ็บ: ต้องระวังมาก เพราะเบาหวานมักรับความรู้สึกลดลง วิธีดูแลตัวเองที่ทำได้จริง - ล้างเท้าด้วยสบู่อ่อนๆ ซับให้แห้ง โดยเฉพาะซอกนิ้ว (ห้ามปล่อยอับ) - ทามอยส์เจอไรเซอร์ที่หลังเท้า/ฝ่าเท้าได้ แต่เลี่ยงทาตรงซอกนิ้วเพื่อไม่ให้ชื้น - ใส่ถุงเท้าผ้าฝ้าย เปลี่ยนทุกวัน เลี่ยงรองเท้าคับ/อับ ตรวจรองเท้าก่อนใส่ว่ามีเศษกรวดหรือไม่ - ถ้าสงสัยเชื้อรา ให้เริ่มจากการทำให้เท้าแห้ง ลดความอับ และพิจารณายาทาฆ่าเชื้อรา (ถ้าไม่แน่ใจควรให้เภสัช/แพทย์ช่วยดู) - คุมระดับน้ำตาลคือ “หัวใจ” เพราะถ้าน้ำตาลแกว่ง อาการคันและเสี่ยงแผลเรื้อรังจะมากขึ้น (รวมถึงควรระวังเครื่องดื่มหวานๆ เช่น น้ำอัดลม ชา/กาแฟสำเร็จรูป ชานมไข่มุก เครื่องดื่มชูกำลัง และนมปรุงรส) ควรไปพบแพทย์ทันทีถ้ามีข้อใดข้อหนึ่ง - มีแผลที่เท้า บวม แดง ร้อน ปวด หรือมีหนอง/กลิ่นผิดปกติ - คันมากจนรบกวนการนอน หรือมีชา/แสบ/ปวดปลายเท้าชัดเจน - ผิวเท้าคล้ำลง เท้าเย็น ชีพจรเท้าเบา เดินแล้วปวดน่อง ทริกส่วนตัวที่ช่วยได้คือ “ตรวจเท้าทุกวัน” ใช้กระจกส่องฝ่าเท้า ดูซอกนิ้ว เล็บ และรอยแตกเล็กๆ เพราะในคนเป็นเบาหวาน แผลเล็กๆ ถ้าปล่อยไว้ อาจลุกลามได้เร็วกว่าที่คิดค่ะ