風邪とアレルギーの違いは何ですか?
เวลามีอาการ “คันจมูก” โดยเฉพาะคันลึกๆ ในรูจมูก หลายคนจะลังเลมากว่าเป็นหวัดหรือภูมิแพ้กันแน่ จากประสบการณ์ส่วนตัว เวลาที่ฉันคันจมูกแล้วจามติดๆ กัน มักจะมาพร้อมน้ำมูกใสและคันคอเล็กๆ ซึ่งเข้าทาง “โรคจมูกอักเสบภูมิแพ้” มากกว่า แต่ถ้าวันไหนเริ่มครั่นเนื้อครั่นตัว น้ำมูกเริ่มข้น เหนื่อยๆ และมีไข้ร่วมด้วย แบบนี้จะเอนเอียงไปทาง “หวัด/ติดเชื้อไวรัส” ค่ะ คันจมูกเกิดจากอะไรได้บ้าง? 1) ภูมิแพ้/ไรฝุ่น/เกสร/ขนสัตว์: มักคันจมูก จามเป็นชุด น้ำมูกใส ตาแฉะหรือคันตาร่วมด้วย อาการมักเป็นๆ หายๆ ตามสิ่งกระตุ้น 2) อากาศแห้งหรือฝุ่นควัน: เยื่อบุจมูกระคายเคือง ทำให้คันในรูจมูก แสบๆ จมูก หรือมีสะเก็ดแห้งๆ ได้ 3) หวัดช่วงเริ่มต้น: บางคนเริ่มด้วยคันจมูก จาม น้ำมูกใส ก่อนจะกลายเป็นน้ำมูกข้น เจ็บคอ ไอ และอาจมีไข้ 4) โพรงจมูกอักเสบจากสารระคายเคือง (น้ำหอม สเปรย์ แอลกอฮอล์): คันจมูกทันทีหลังสัมผัส กลิ่นแรงๆ ทำให้อาการกำเริบ 5) ไซนัส/น้ำมูกไหลลงคอ: อาจรู้สึกคันคอ ไอเคลียร์คอบ่อย คัดจมูกมากกว่าจาม เช็กลิสต์แยก “หวัด” vs “ภูมิแพ้” แบบเร็วๆ - น้ำมูกใส + คันจมูก/คันคอ + จามบ่อย = มักเป็นภูมิแพ้ - น้ำมูกข้น (ขาว/เหลือง) + ปวดเมื่อย/อ่อนเพลีย + มีไข้ = มักเป็นหวัด - ถ้าอาการยาวเป็นสัปดาห์ๆ แบบไม่มีไข้ และเป็นซ้ำตามสถานที่ (ห้องนอน/ที่ทำงาน) ให้คิดถึงภูมิแพ้และไรฝุ่นค่ะ ดูแลตัวเองเบื้องต้นเวลาคันในรูจมูก - ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ (ช่วยลดสารก่อภูมิแพ้และความข้นของน้ำมูก) - เลี่ยงการแคะ/ถูจมูกแรงๆ เพราะยิ่งระคายเคืองและคันมากขึ้น - จัดห้องนอนลดไรฝุ่น: ซักผ้าปูที่นอนน้ำอุ่น, ใช้ปลอกกันไรฝุ่น, ลดตุ๊กตาผ้า - ถ้าสงสัยภูมิแพ้: สังเกตตัวกระตุ้น และปรึกษาเภสัชกร/แพทย์เรื่องยาต้านฮีสตามีนหรือสเปรย์พ่นจมูก - ถ้าสงสัยหวัด: พักผ่อน ดื่มน้ำอุ่น และเฝ้าดูไข้/อาการแย่ลง ควรไปพบแพทย์เมื่อไหร่? - มีไข้สูงหลายวัน หายใจลำบาก แน่นหน้าอก - น้ำมูกข้นมาก ปวดหน้า/ปวดฟันบน หรือสงสัยไซนัสอักเสบ - คันจมูกในรูจมูกเรื้อรังจนรบกวนการนอน หรือมีเลือดกำเดาออกบ่อย ลองสังเกต “น้ำมูกใสหรือข้น” “มีไข้ไหม” และ “คันจมูก/คันคอเด่นหรือเปล่า” จะช่วยแยกได้ง่ายขึ้นมากค่ะ
